UDSP İçin Bilinmesi Gereken Grammar Konuları

Okuma süresi: 12 dk

UDSPUDSPMilli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan İngilizce yabancı dil seviye tespit sınavıdır.Örnek: UDSP includes grammar, vocabulary and reading questions.Detaylı sayfayı gör → İçin Grammar Neden Önemli?

UDSP İngilizce sınavına hazırlanırken öğrencilerin en çok sorduğu sorulardan biri şu oluyor: “Hocam grammar çalışmalı mıyım, yoksa daha çok reading mi çözmeliyim?”

Benim bu sınavla ilgili genel gözlemim şu: UDSP’de grammar bilgisi tek başına yeterli değil; ama grammar bilmeden de sınavı sağlıklı çözmek çok zor. Çünkü dil bilgisi sadece doğrudan grammar sorularında değil, cümle tamamlama, cloze testcloze testBir metindeki boşlukları bağlam, dil bilgisi ve kelime bilgisine göre tamamlama soru türüdür.Örnek: Cloze test questions require understanding the whole sentence.Detaylı sayfayı gör →, paragraf tamamlama, rephrasing ve reading sorularında da karşımıza çıkıyor.

Yani öğrenci bir tense sorusunu sadece kural ezberiyle değil, cümlenin anlamını ve bağlamını okuyarak çözmeli. Aynı şekilde bağlaç, relative clause, passive voice ya da modal yapıları da sadece form olarak değil, anlam ilişkisi içinde düşünülmeli.

Bu yazıda UDSP için bilinmesi gereken grammar konularını, sınava hazırlanan bir öğrencinin gerçekten işine yarayacak şekilde sıraladım.

UDSP GrammarUDSP grammarUDSP sınavında ölçülen tense, bağlaç, preposition, modal, clause ve benzeri dil bilgisi konularıdır.Örnek: UDSP grammar questions often test sentence meaning.Detaylı sayfayı gör → Konuları Nasıl Çalışılmalı?

UDSP’ye hazırlanırken grammar çalışmasını klasik “konu anlatımı oku, test çöz” mantığıyla sınırlamamak gerekir. Çünkü sınavda asıl beklenen şey, öğrencinin dil bilgisini cümle ve paragraf içinde kullanabilmesidir.

Ben öğrencilerime genelde şu sırayla çalışmayı öneriyorum:

  1. Konunun temel kuralını öğren.
  2. Örnek cümlelerle anlamını kavra.
  3. Kısa test çöz.
  4. Aynı konuyu cloze test veya sentence completionsentence completionMetindeki bilgiye göre eksik bırakılan cümleyi tamamlama soru tipidir.Örnek: Sentence completion requires attention to grammar and meaning.Detaylı sayfayı gör → içinde gör.
  5. Yanlışlarını sadece cevap anahtarıyla değil, neden yanlış yaptığını düşünerek analiz et.

Bu yaklaşım özellikle UDSP gibi okuduğunu anlamareading comprehensionBir metni anlama, yorumlama ve metne dayalı soruları cevaplama becerisidir.Örnek: Reading comprehension improves with regular practice.Detaylı sayfayı gör → ve dil kullanımını birlikte ölçen sınavlarda daha verimli olur.

  1. Tense Konuları

UDSP için tense bilgisi temel konulardan biridir. Ancak burada mesele bütün zamanları ezberlemek değil, cümledeki zaman ipuçlarını yakalayabilmektir.

Özellikle şu tense yapılarına dikkat edilmelidir:

  • Present Simple
  • Present Continuous
  • Past Simple
  • Past Continuous
  • Present Perfect
  • Past Perfect
  • Future forms
  • Passive tense kullanımları

Öğrenciler en çok Present Perfect ve Past Simple ayrımında zorlanıyor. Örneğin “since, for, recently, already, yet” gibi zaman ifadeleri Present Perfect yapısına işaret edebilir. Ancak her soruda sadece anahtar kelimeye bakmak da risklidir. Cümlenin genel anlamı mutlaka kontrol edilmelidir.

UDSP’de tense soruları doğrudan sorulabilir, cümle tamamlama içinde karşımıza çıkabilir. Bu nedenle tense çalışırken sadece boşluk doldurma değil, cümlenin anlamını da yorumlama alışkanlığı kazanmak gerekir.

  1. Modals

Modalsmodal verbYetenek, zorunluluk, olasılık, izin veya tavsiye gibi anlamlar katan yardımcı fiildir.Örnek: You should review your mistakes.Detaylı sayfayı gör →, UDSP için mutlaka çalışılması gereken grammar konularından biridir. Çünkü modal yapılar hem anlam hem de işlev açısından sınavlarda sık kullanılır.

Öncelik verilmesi gereken modal yapılar şunlardır:

  • can / could
  • may / might
  • must
  • have to / had to
  • should / ought to
  • need to
  • would
  • must have V3
  • might have V3
  • should have V3
  • could have V3

Özellikle perfect modals dediğimiz “must have done, might have done, should have done” yapıları öğrencileri zorlayabilir. Bu yapılar sadece grammar değil, yorum gücü de ister.

Örneğin:

She looks exhausted. She must have worked all night.

Burada “must have worked” geçmişe yönelik güçlü bir çıkarım anlamı verir. UDSP’de bu tarz yapılar, cümle anlamını doğru yorumlamayı gerektirir.

  1. Passive Voice

Passive voice, özellikle akademik metinlerde sık kullanılan bir yapıdır. UDSP’de reading ve sentence completion sorularında passive yapıları görmek mümkündür.

Çalışılması gereken temel passive yapılar:

  • am / is / are + V3
  • was / were + V3
  • has / have been + V3
  • had been + V3
  • will be + V3
  • modal + be + V3

Öğrencilerin burada en çok karıştırdığı nokta, active ve passive anlam farkıdır. Passive voice çalışırken sadece formu ezberlemek yerine şu soruyu sormak gerekir:

“Bu cümlede işi yapan mı önemli, yoksa yapılan eylem mi?”

Örneğin:

The results were published last week.

Bu cümlede önemli olan sonuçların yayımlanmasıdır; kimin yayımladığı ikinci plandadır. Akademik dilde passive voice bu yüzden çok kullanılır.

  1. Gerund ve Infinitive

Gerund ve infinitive konusu UDSP için önemli başlıklardan biridir. Çünkü bu konu hem doğrudan dil bilgisi sorularında hem de cümle tamamlama tarzı sorularda karşımıza çıkabilir.

Özellikle şu fiiller bilinmelidir:

Gerund alan fiiller:

  • enjoy doing
  • avoid doing
  • suggest doing
  • consider doing
  • mind doing
  • finish doing
  • admit doing
  • deny doing

Infinitive alan fiiller:

  • want to do
  • decide to do
  • hope to do
  • plan to do
  • agree to do
  • refuse to do
  • promise to do
  • learn to do

Bazı fiiller ise hem gerund hem infinitive ile kullanılabilir; fakat anlam değişebilir.

Örneğin:

I stopped smoking.
Sigarayı bıraktım.

I stopped to smoke.
Sigara içmek için durdum.

Bu tarz anlam farkları sınavlarda oldukça belirleyici olabilir. Bu nedenle gerund ve infinitive konusu sadece liste ezberleyerek değil, örnek cümlelerle çalışılmalıdır.

  1. Relative Clauses

Relative clause, özellikle reading metinlerinde ve sentence completion sorularında önemli bir konudur. Uzun cümleleri anlamak için relative clause yapısını tanımak gerekir.

Temel relative pronoun yapıları:

  • who
  • which
  • that
  • where
  • when
  • whose

Örneğin:

Students who study regularly are more likely to improve their exam performance.

Bu cümlede “who study regularly” kısmı öğrencileri açıklıyor. Eğer öğrenci relative clause yapısını tanımazsa cümleyi gereksiz yere karmaşık görebilir.

UDSP’de uzun cümleleri çözmenin en iyi yollarından biri, relative clause kısmını ayırıp ana cümleyi bulmaktır. Ben derste öğrencilerime genelde önce fiili, sonra özneyi, sonra da açıklama yapan yan cümleleri işaretletiyorum. Bu yöntem reading sorularında ciddi rahatlık sağlıyor.

  1. Noun Clauses

Noun clause yapıları özellikle akademik İngilizcede sık görülür. UDSP reading ve sentence completion sorularında bu yapılar öğrencinin cümle bütününü anlamasını etkileyebilir.

Önemli noun clause yapıları:

  • that
  • whether
  • if
  • what
  • why
  • how
  • where
  • when

Örnek:

Researchers believe that regular reading improves vocabulary knowledge.

Bu cümlede “that regular reading improves vocabulary knowledge” bölümü isim cümleciği olarak kullanılmıştır.

Noun clause çalışırken öğrencilerin özellikle “what” ve “that” farkını anlaması gerekir. “That” çoğu zaman bağlayıcıdır; “what” ise kendi içinde “the thing that” anlamı taşır.

  1. Conditionals

Conditionals yani koşul cümleleri, UDSP için bilinmesi gereken grammar konuları arasında yer alır. Çünkü bu yapılar hem anlam hem de zaman ilişkisi kurar.

Öncelik verilmesi gereken conditional türleri:

  • Zero Conditional
  • First Conditional
  • Second Conditional
  • Third Conditional
  • Mixed Conditional

Özellikle Second ve Third Conditional yapıları öğrencilerin kafasını karıştırabilir.

Örnek:

If students practised regularly, they would improve faster.

Bu cümle gerçek dışı ya da varsayımsal bir durumu anlatır.

If she had studied earlier, she would have passed the exam.

Bu cümle ise geçmişte gerçekleşmemiş bir durumu ve sonucunu anlatır.

  1. Conjunctions ve Linking Words

Bağlaçlar, UDSP’de belki de en dikkatli çalışılması gereken konulardan biridir. Çünkü bağlaç bilgisi hem cloze test hem reading hem sentence completion hem de anlam bütünlüğü sorularında işe yarar.

Özellikle şu bağlaç grupları iyi bilinmelidir:

Zıtlık bildirenler:

  • although
  • even though
  • however
  • nevertheless
  • despite
  • in spite of

Sebep-sonuç bildirenler:

  • because
  • since
  • as
  • therefore
  • as a result
  • consequently

Amaç bildirenler:

  • in order to
  • so as to
  • so that

Ek bilgi verenler:

  • moreover
  • furthermore
  • in addition
  • besides

Örnek verenler:

  • for example
  • for instance
  • such as
  1. Prepositions

Prepositions, kısa görünmesine rağmen sınavlarda çok hata yaptıran bir konudur. Çünkü birçok preposition kullanımı kalıplaşmıştır.

UDSP için özellikle şu yapılara dikkat edilmelidir:

  • interested in
  • responsible for
  • depend on
  • rely on
  • focus on
  • contribute to
  • result in
  • suffer from
  • prevent from
  • compared with / compared to

Preposition çalışırken tek tek “in, on, at” ezberlemek yerine kelimeyle birlikte öğrenmek daha doğrudur.

Örneğin:

depend on
interested in
responsible for

Bu şekilde çalışıldığında hem grammar hem vocabulary birlikte gelişir.

  1. Quantifiers

Quantifiers yani miktar ifadeleri de UDSP hazırlığında gözden kaçırılmaması gereken konulardandır.

Çalışılması gereken temel yapılar:

  • much / many
  • a few / a little
  • few / little
  • several
  • plenty of
  • a great deal of
  • a number of
  • the number of
  • each / every
  • all / both / neither / either

Özellikle “few” ve “a few” farkı öğrencilerde sık karışır.

A few students understood the topic.
Birkaç öğrenci konuyu anladı. Olumlu bir anlam vardır.

Few students understood the topic.
Çok az öğrenci konuyu anladı. Olumsuz bir anlam vardır.

Bu küçük farklar cümle anlamını değiştirdiği için sınavda dikkat edilmelidir.

  1. Comparatives and Superlatives

Karşılaştırma yapıları özellikle reading metinlerinde sık kullanılır. UDSP’de de akademik metinleri anlamak için bu yapıları bilmek gerekir.

Temel yapılar:

  • more / less than
  • as … as
  • not as … as
  • the most
  • the least
  • compared to
  • whereas
  • while

Örnek:

Online learning is more flexible than traditional classroom education.

Bu tür cümlelerde yalnızca “more” yapısını görmek yetmez; karşılaştırılan iki şeyi de doğru yakalamak gerekir.

  1. Reported Speech

Reported speech, doğrudan anlatımı dolaylı anlatıma çevirme konusudur. UDSP’de özellikle rephrasing veya sentence completion tarzı sorularda işe yarayabilir.

Temel dönüşümler:

  • Present Simple → Past Simple
  • Present Perfect → Past Perfect
  • will → would
  • can → could
  • may → might

Örnek:

Direct speech:
He said, “I am tired.”

Reported speech:
He said that he was tired.

Reported speech çalışırken öğrencilerin sadece tense değişimine değil, zamir ve zaman ifadelerine de dikkat etmesi gerekir.

  1. Inversion

Inversion, orta-ileri seviye öğrenciler için önemli bir konudur. UDSP’de doğrudan çok sık sorulmasa bile akademik metinlerde veya cümle yapılarında karşımıza çıkabilir.

Özellikle şu yapılar bilinmelidir:

  • Not only… but also…
  • Rarely…
  • Never…
  • Hardly…
  • No sooner… than…
  • Only when…
  • Only after…

Örnek:

Not only did the project improve students’ motivation, but it also increased their academic success.

Bu yapı normal cümle diziliminden farklı olduğu için öğrenciler ilk gördüğünde zorlanabilir. Ancak mantığı öğrenildiğinde cümle daha rahat çözülür.

  1. Reduced Clauses

Reduced clauses, özellikle akademik metinlerde cümleyi kısaltmak için kullanılır. UDSP reading sorularında uzun cümleleri anlamak için bu yapıları tanımak faydalıdır.

Örnek:

Students who are interested in science can join the programme.

Kısaltılmış hâli:

Students interested in science can join the programme.

Bir başka örnek:

The book which was published last year became very popular.

Kısaltılmış hâli:

The book published last year became very popular.

Bu yapılar reading içinde karşımıza çıktığında öğrenci cümlede eksik bir şey var sanabilir. Oysa bu, akademik İngilizcede sık kullanılan doğal bir kısaltma yapısıdır.

UDSP Grammar Çalışırken Yapılan Hatalar

UDSP’ye hazırlanan öğrencilerde en sık gördüğüm hatalar şunlar:

  • Konuyu sadece Türkçe anlatımdan okuyup bırakmak
  • Grammar çalışmasını reading’den tamamen ayrı düşünmek
  • Bağlaçları sadece anlam olarak ezberlemek
  • Prepositionları kelimeden bağımsız çalışmak
  • Yanlış yapılan sorunun neden yanlış olduğunu analiz etmemek
  • Zor konulara geçip temel tense ve bağlaç bilgisini ihmal etmek
  • Çok kaynak değiştirip hiçbirini düzenli bitirmemek

Bence UDSP hazırlığında en önemli şeylerden biri düzenli tekrar. Bir konuyu bir kez çalışıp geçmek yerine, farklı soru tiplerinde tekrar görmek gerekiyor.

UDSP İçin Grammar Çalışma Sırası

Öğrenci nereden başlayacağını bilmiyorsa şu sırayı takip edebilir:

  1. Tense bilgisi
  2. Modals
  3. Passive voice
  4. Gerund / infinitive
  5. Relative clauses
  6. Noun clauses
  7. Conditionals
  8. Conjunctions
  9. Prepositions
  10. Quantifiers
  11. Comparatives
  12. Reported speech
  13. Inversion
  14. Reduced clauses

Bu sıra, temelden orta-ileri seviyeye doğru daha dengeli bir ilerleme sağlar. Elbette öğrencinin seviyesine göre bazı konulara daha fazla zaman ayrılabilir.

UDSP İçin Grammar Ezber Değil, Bağlam İçinde Öğrenilmeli

UDSP için bilinmesi gereken grammar konuları yalnızca kural ezberi olarak düşünülmemelidir. Tense, modal, passive, gerund infinitive, relative clause, noun clause, conditionals, conjunctions ve prepositions gibi konular sınavın farklı bölümlerinde karşımıza çıkabilir.

Bu nedenle UDSP’ye hazırlanan bir öğrencinin grammar çalışırken şu soruyu sürekli sorması gerekir:

“Bu yapı cümlede ne anlam katıyor?”

Sadece doğru formu bilmek yetmez. Yapının cümledeki görevini, bağlamla ilişkisini ve paragraf içindeki anlamını da görmek gerekir. Benim UDSP hazırlığında en çok önemsediğim nokta da bu: Öğrenci kuralı ezberlemekle kalmasın, o kuralı sorunun içinde tanıyabilsin.

Düzenli grammar tekrarı, bol örnek cümle, cloze test çalışması ve yanlış analiziyle UDSP İngilizce sınavına daha sağlam hazırlanmak mümkündür.

 

İlgili Yazılar

UDSP Deneme Sınavı
Deneme Sınavları

UDSP Deneme Sınavı

⌛ Okuma süresi: 12 dkBu UDSPUDSPMilli Eğitim Bakanlığı tarafından uygulanan İngilizce yabancı dil seviye tespit sınavıdır.Örnek: UDSP includes…

Yazıyı Oku
Berkay Gürgen
Yazar Hakkında

Berkay Gürgen

English Teacher & EduContent Creator

İngilizce öğretimi, sınav hazırlığı ve öğrenme stratejileri üzerine içerikler üretir.