İngilizce öğretmenleri olarak muhtemelen en çok karşılaştığımız cümle şudur: “Hocam aslında anlıyorum ama konuşamıyorum.” Bu durumun arkasında dil bilgisi eksikliğinden ziyade, genellikle hata yapma korkusu, yanlış düzeltilme kaygısı ve sınıfta yeterince “güvenli” bir konuşma alanının inşa edilememiş olması yatar.
Bir konuşma dersinin başarısı, öğretmenin ne kadar harika İngilizce konuştuğuyla değil, sınıftaki öğrencilerin ne kadar süre boyunca ve ne kadar büyük bir özgüvenle İngilizce ürettiğiyle ölçülür. Peki, Speaking derslerini o donuk, sessiz ve sadece birkaç aktif öğrencinin konuştuğu yapıdan kurtarıp, tüm sınıfın katıldığı dinamik bir atmosfere nasıl dönüştürürüz? İşte kendi sınıflarımda ve özel derslerimde uyguladığım en etkili stratejiler:
1. “Fluency” (Akıcılık) ve “Accuracy” (Doğruluk) Dengesi
Konuşma derslerinin katili, öğrenci tam bir cümle kurmaya çalışırken araya girip yapılan gramer veya telaffuz müdahaleleridir. Öğrencinin sözünü kesmek, onun zihnindeki tüm düşünce akışını ve en önemlisi konuşma cesaretini o anda yok eder.
-
Benim Stratejim: Dersin amacını baştan netleştirin. Eğer o ders bir Speaking dersiyse, odak noktamız akıcılıktır (fluency). Öğrenci bırakın “He go” desin, bırakın edatları yanlış kullansın; önemli olan fikrini karşı tarafa aktarabilmesidir. Hataları ders sırasında bölmeden, sessizce not alın. Dersin son 5-10 dakikasında tahtaya isim vermeden bu hataları yazıp, “Bu cümleleri birlikte nasıl daha doğru hale getirebiliriz?” diyerek kolektif bir düzeltme alanı yaratın.
2. Doğru ve Tetikleyici “Prompt” (Konuşma Başlatıcı) Seçimi
Sınıfa girip “Bugün teknoloji hakkında konuşacağız, ne düşünüyorsunuz?” demek, her yaş grubunda derin bir sessizliğe yol açar. Soru çok geniş ve soyuttur. Öğrencilerin konuşması için zihinlerinde bir kıvılcım çakmanız, onları şaşırtmanız veya fikir ayrılığına düşürmeniz gerekir.
-
Benim Stratejim: Konuları her zaman kişiselleştirilebilecek ve mikro düzeyde tartışılabilecek formatlara indirin. “Teknoloji yararlı mıdır?” yerine, “Yarın sabah uyandığınızda dünyadaki tüm akıllı telefonlar yok olsaydı, ilk 24 saatiniz nasıl geçerdi?” gibi yaratıcı senaryolar veya “Sosyal medya yaş sınırı 18 olmalıdır” gibi iki kutuplu debate (münazara) konuları seçin. Karşıt fikirler her zaman konuşmayı besler.
3. Akvaryum ve Düşün-Eşleş-Paylaş (Think-Pair-Share) Taktikleri
Büyük bir topluluğun önünde doğrudan İngilizce konuşmak yetişkinler için bile zordur. Sınıfın tamamından aynı anda büyük bir üretim beklemek yerine, güvenli ara adımlar (scaffolding) oluşturmalıyız.
-
Benim Stratejim: Think-Pair-Share yöntemini mutlaka kullanın. Bir soru sorduğunuzda önce öğrencilere 1 dakika yalnız başlarına düşünme ve kelime notu alma süresi verin. Ardından yanındaki arkadaşıyla ikili grup (pair-work) halinde bu fikri paylaşmasını isteyin (bu aşamada hata yapma korkusu minimumdur). En son aşamada, eşiyle ne tartıştığını tüm sınıfa anlatmasını isteyin. Küçük adımlar büyük özgüven getirir.
4. Konuşma Kartları ve Oyunlaştırma (Gamification)
Süreci yapılandırılmış bir oyun haline getirmek, öğrencilerin “Ders işliyoruz ve şu an değerlendiriliyorum” stresini tamamen üzerlerinden atmasını sağlar.
-
Benim Stratejim: Sınıfı küçük gruplara ayırarak masalarına üzerinde gizli kelimeler barındıran konuşma kartları bırakın. Örneğin; öğrenci karttaki konuyu anlatırken altındaki 3 yasaklı kelimeyi kullanmamaya çalışsın (Tabu tarzı). Ya da konuşurken araya rastgele bir “çılgın kelime” sıkıştırmak zorunda olsun. Bu tarz küçük oyunlaştırmalar sınıftaki kahkaha ve katılım oranını anında artırır.